Ontslag op staande voet

Wat is Ontslag op staande voet?

Ontslag op staande voet is de meest ingrijpende vorm van ontslag die het Nederlandse arbeidsrecht kent. De arbeidsovereenkomst eindigt onmiddellijk, zonder dat de gebruikelijke opzegtermijn in acht wordt genomen. De juridische basis ligt in artikel 7:677 van het Burgerlijk Wetboek. Het vereist een 'dringende reden', wat betekent dat voortzetting van het dienstverband redelijkerwijs niet meer van je kan worden gevergd. Denk aan situaties waarbij het vertrouwen volledig is komen te vervallen of waarbij sprake is van ernstig wangedrag.

Voorbeelden van dringende redenen zijn diefstal van bedrijfseigendommen, fraude, ernstige mishandeling van collega's, werkweigering na herhaalde waarschuwingen of het structureel schenden van een geheimhoudingsplicht. Minder ernstige situaties, zoals regelmatig te laat komen of slecht functioneren, rechtvaardigen doorgaans geen ontslag op staande voet. In die gevallen zijn andere ontslagroutes, zoals ontbinding via de kantonrechter of een vaststellingsovereenkomst, de aangewezen weg. Het verschil is belangrijk, want een ten onrechte gegeven ontslag op staande voet kan je als werkgever duur komen te staan.

Hoe werkt Ontslag op staande voet in de praktijk?

Zodra je een dringende reden constateert, moet je onverwijld handelen. Dit betekent dat je het ontslag zo snel mogelijk meedeelt nadat je kennis hebt genomen van de feiten. Een vertraging van enkele dagen kan er al toe leiden dat de kantonrechter oordeelt dat het ontslag niet onverwijld is gegeven, waardoor het ontslag nietig kan worden verklaard. Communiceer het ontslag bij voorkeur mondeling én schriftelijk. In de schriftelijke bevestiging omschrijf je de dringende reden duidelijk en concreet, want achteraf aanvullen is niet toegestaan.

Na het ontslag op staande voet heeft de werknemer de mogelijkheid om binnen twee maanden de vernietigbaarheid van het ontslag in te roepen bij de kantonrechter, of om een billijke vergoeding te eisen. Als werkgever draag je de bewijslast: jij moet aantonen dat de dringende reden werkelijk aanwezig was. Verzamel daarom bewijsmateriaal zoals camerabeelden, getuigenverklaringen, e-mails of kassaregistraties voordat je tot actie overgaat. Raadpleeg bij twijfel altijd een arbeidsrechtadvocaat of juridisch adviseur voordat je het ontslag uitvoert.

Waarom is Ontslag op staande voet belangrijk?

Voor MKB-ondernemers staat er veel op het spel bij een ontslag op staande voet. Als het ontslag achteraf onterecht blijkt, kan de rechter oordelen dat je een billijke vergoeding moet betalen, die in de praktijk aanzienlijk kan oplopen. Bovendien kan de werknemer aanspraak maken op een transitievergoeding als het ontslag vernietigd wordt. Aan de andere kant biedt ontslag op staande voet in echte noodsituaties de mogelijkheid om snel en daadkrachtig op te treden. Het beschermt je bedrijf, je andere medewerkers en je reputatie als werkgever wanneer sprake is van evident en ernstig wangedrag.