Artikel12 min

Kosten van een arbodienst voor MKB

Als MKB-ondernemer ben je wettelijk verplicht je medewerkers toegang te geven tot een bedrijfsarts. Dat betekent in de praktijk dat je een contract afsluit met een arbodienst — en dat kost geld. Maar hoeveel precies? De tarieven lopen sterk uiteen: van minder dan €10 per werknemer per maand voor een online basisabonnement tot meer dan €150 per medewerker per jaar voor een volledig maatwerkcontract met vaste bedrijfsarts. Voor kleine bedrijven met 5 tot 50 medewerkers maakt die keuze een significant verschil op de loonkosten. In dit artikel zet je alle kostenposten op een rij, vergelijk je de modellen en leer je waar je kunt besparen zonder in te leveren op wettelijke naleving.

JustRunBiz RedactieBijgewerkt op Redactiebeleid

Wat doet een arbodienst precies en wat zijn de wettelijke verplichtingen?

Een arbodienst ondersteunt jou als werkgever bij alles wat te maken heeft met gezondheid, veiligheid en verzuim op de werkvloer. De kerntaak is toegang bieden tot een gecertificeerde bedrijfsarts die medewerkers begeleidt bij ziekte, re-integratie en preventief spreekuur. Daarnaast biedt een volledige arbodienst diensten als het uitvoeren van een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), verzuimbegeleiding, aanstellingskeuringen en periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO). Je hoeft niet alles af te nemen — de wet schrijft voor wát je moet regelen, niet bij wie of hoe uitgebreid.

Volgens de Arbeidsomstandighedenwet ben je als werkgever verplicht medewerkers te laten begeleiden door een gecertificeerde bedrijfsarts of arbodienst. Dat geldt ongeacht de grootte van je bedrijf: ook als je één medewerker in dienst hebt, moet je deze toegang garanderen. Concreet betekent dit dat medewerkers een open spreekuur moeten kunnen raadplegen, een second opinion moeten kunnen aanvragen en dat er een RI&E aanwezig is. De Arbeidsinspectie (NLA) handhaaft actief en kan bij overtredingen boetes opleggen die beginnen bij €340 per overtreding en bij herhaalde of ernstige overtredingen oplopen tot tienduizenden euro's.

Kostenposten van een arbodienst: wat betaal je precies?

De totale arbokosten bestaan uit meerdere lagen die niet altijd transparant worden gecommuniceerd bij het afsluiten van een contract. Het basisabonnement vormt de vaste maandelijkse kostenpost en dekt doorgaans de toegang tot de bedrijfsarts, het open spreekuur en basisbegeleiding bij verzuim. Bovenop dit abonnement komen variabele kosten die per gebruik worden berekend: denk aan spreekuurconsulten buiten het standaardpakket, probleemanalyses bij langdurig verzuim, aanstellingskeuringen, werkhervattingsgesprekken en specifieke medische beoordelingen. Deze variabele kosten zijn vaak de grootste verrassing voor MKB-ondernemers die niet gewend zijn aan hoog ziekteverzuim.

Naast het abonnement en de variabele consulten zijn er eenmalige kosten waarmee je rekening moet houden. De RI&E — een wettelijk verplichte inventarisatie van risico's op de werkvloer — kost bij een externe arbodienst tussen de €500 en €3.000 afhankelijk van de branche en bedrijfsomvang. Sommige aanbieders brengen ook opstartkosten of contractbeheerkosten in rekening. Bij voortijdige beëindiging van een meerjarig contract zijn opzegboetes gebruikelijk. Ten slotte zijn er indirecte kosten: de interne uren die jouw HR-medewerker of jijzelf besteedt aan verzuimregistratie, communicatie met de arbodienst en re-integratiedossiers. Die uren kosten ook geld, ook al staan ze niet op de factuur.

Arbodienst tarieven 2026: wat zijn de actuele prijzen per werknemer?

In 2026 liggen de tarieven voor een collectief arbocontract bij een gecertificeerde arbodienst gemiddeld tussen de €100 en €250 per medewerker per jaar voor het basisabonnement. Bij een bedrijf met 20 werknemers betekent dat een jaarlijkse basisfactuur van €2.000 tot €5.000. Voor kleinere bedrijven — tot 10 medewerkers — geldt dat de prijs per werknemer hoger uitvalt omdat de vaste kosten over minder hoofden worden verdeeld. Sommige aanbieders hanteren een minimumafname van bijvoorbeeld €1.500 per jaar, ongeacht het aantal medewerkers. Dat maakt arbodiensten voor zzp'ers met één of twee werknemers relatief duur.

Naast de abonnementstarieven betaal je voor individuele diensten een vast uurtarief of consult-tarief. Een spreekuurgesprek met de bedrijfsarts kost doorgaans tussen de €175 en €350 per consult, afhankelijk van de duur en het type consult. Een probleemanalyse bij zes weken ziekte kost gemiddeld €250 tot €400. Aanstellingskeuringen beginnen bij €150 per keuring. Bij een gemiddeld verzuimpercentage van 4,5% in het MKB (bron: CBS, 2024) en 20 werknemers kun je rekenen op meerdere consulten per jaar. De totale jaarlijkse arbokosten — abonnement plus variabele kosten — lopen voor een bedrijf van 20 man al snel op tot €3.500 tot €8.000 per jaar.

Basismodel vs. maatwerkcontract: welk arbomodel past bij jouw bedrijf?

Er zijn drie gangbare contractmodellen voor arbodienstverlening in het MKB. Het eerste is het vangnetmodel: je sluit een contract met een gecertificeerde arbodienst die alle wettelijke taken op zich neemt. Dit is de meest complete maar ook de duurste oplossing. Het tweede model is het maatwerkmodel of eigen regie-model: je werkt samen met een preventiemedewerker intern en koopt alleen specifieke diensten in bij een arbodienst of vrij gevestigde bedrijfsarts. Hiermee heb je meer controle over de kosten, maar ook meer eigen verantwoordelijkheid. Het derde model — het basiscontract of online arbomodel — is de goedkoopste optie en wint sterk terrein onder kleinere MKB-bedrijven.

In het eigen regie-model wijs je één van je eigen medewerkers aan als preventiemedewerker. Die persoon krijgt een opleiding (kosten: €300 tot €800 eenmalig), coördineert de arbo-activiteiten intern en schakelt een vrij gevestigde bedrijfsarts in wanneer nodig. Je betaalt de bedrijfsarts per consult: gemiddeld €200 tot €350 per bezoek. Voor bedrijven met laag verzuim en weinig risico's kan dit model goedkoper uitvallen dan een volledig abonnement. Het nadeel: je bent zelf verantwoordelijk voor het dossier bij de Arbeidsinspectie en de continuïteit. Als de preventiemedewerker ziek wordt of vertrekt, moet je direct een oplossing hebben.

Goedkope arbodienst voor MKB: online alternatieven en digitale RI&E

De afgelopen jaren is er een nieuw segment ontstaan: online arbodiensten en digitale arboplatformen die inspelen op de kostenbehoefte van kleine bedrijven. Voor €5 tot €15 per werknemer per maand bieden deze platforms toegang tot een digitaal spreekuur, online RI&E-tools, verzuimregistratie en telefonische bereikbaarheid van een bedrijfsarts. Dat klinkt aantrekkelijk, maar je moet goed controleren of de aanbieder daadwerkelijk gecertificeerd is door de Sociaal-Economische Raad (SER) of aangesloten bij een gecertificeerde instelling. Een niet-gecertificeerde aanbieder dekt je niet juridisch in als de Arbeidsinspectie langskomt.

De online RI&E is voor veel kleine bedrijven een kostenefficiënte manier om aan de wettelijke verplichting te voldoen. Sommige brancheorganisaties bieden een erkende digitale RI&E-tool gratis of voor een laag tarief aan voor hun leden. Bedrijven tot 25 medewerkers in laagrisicobransen mogen een vereenvoudigde RI&E uitvoeren zonder toetsing door een arbodienst, mits ze een erkende branche-RI&E gebruiken. Dat kan honderden tot duizenden euro's schelen. De Arboportaal-website van de overheid biedt een overzicht van erkende RI&E-instrumenten per branche. Controleer altijd of jouw branche hiervoor in aanmerking komt voordat je een dure externe toetsing inkoopt.

Hoe bespaar je op arbokosten zonder de wet te overtreden?

Er zijn meerdere concrete manieren om de arbokosten te verlagen zonder de wettelijke minimumvereisten te schenden. Vergelijk minimaal drie offertes voordat je tekent: tarieven voor vergelijkbare diensten kunnen 40% tot 60% van elkaar verschillen, afhankelijk van de aanbieder. Let bij vergelijken op de all-in prijs, niet alleen het abonnementstarief. Vraag expliciet naar de prijs van een probleemanalyse, een aanstellingskeuring en een re-integratiegesprek — dat zijn de posten die snel oplopen. Contractduur is ook een hefboom: aanbieders geven soms 10% tot 15% korting bij een driejarig contract, maar zorg dat je een redelijke opzegtermijn onderhandelt.

Investeren in verzuimpreventie betaalt zich direct terug in lagere arbokosten. Bedrijven die een actief verzuimbeleid voeren — denk aan regelmatige check-ins, tijdige interventie bij uitval en een helder re-integratieprotocol — hebben gemiddeld 1,5 tot 2 procentpunt lager verzuim dan bedrijven zonder beleid (TNO, 2023). Bij 20 werknemers en een gemiddeld salaris van €3.000 bruto per maand is 1% minder verzuim al snel €7.200 per jaar aan bespaarde loonkosten. Goede verzuimregistratiesoftware geeft je inzicht in patronen en maakt vroeg ingrijpen mogelijk, wat op termijn het gebruik van dure consults bij de bedrijfsarts vermindert.

Samenvatting

De kosten van een arbodienst voor het MKB lopen uiteen van €100 tot €250 per werknemer per jaar voor een basisabonnement, plus variabele kosten voor consulten, RI&E en re-integratiediensten. Voor een bedrijf van 20 medewerkers betekent dat realistisch gezien €3.500 tot €8.000 per jaar. Door drie offertes te vergelijken, het eigen regie-model te overwegen en te kiezen voor een erkende digitale RI&E waar van toepassing, kun je de kosten significant drukken. De eerste stap: inventariseer wat je nu betaalt, vraag minstens twee alternatieve offertes op en controleer of je huidige aanbieder de wettelijke minimumnormen daadwerkelijk afdekt.

Klaar om dit te automatiseren?

JustRunBiz combineert boekhouding, CRM, HR, helpdesk, voorraad, marketing en projectmanagement in één platform. AI ingebouwd in elke module, alle modules inbegrepen. 30 dagen gratis proberen.

Gratis proberen