MKB-winstvrijstelling toepassen

Wanneer moet je MKB-winstvrijstelling toepassen?

De MKB-winstvrijstelling is van toepassing op alle IB-ondernemers: eenmanszaken, vennoten in een vennootschap onder firma (VOF) en maten in een maatschap. Je past de vrijstelling toe bij het invullen van je aangifte inkomstenbelasting over het voorgaande belastingjaar. De aangifte over 2025 dient in principe vóór 1 mei 2026 te zijn ingediend. Vraag je uitstel aan via de Belastingdienst, dan geldt voor particulieren en ondernemers zonder adviseur een verlengde termijn. Een belastingadviseur of boekhouder kan namens jou ook uitstel aanvragen via het zogenoemde uitstelbeleid voor belastingconsulenten, waardoor de deadline kan schuiven naar 1 mei 2027.

Er zijn situaties die speciale aandacht verdienen. Als je het jaar slechts een deel van de tijd ondernemer was — bijvoorbeeld omdat je een onderneming bent gestart of gestopt — geldt de vrijstelling alleen over de winst die je in die periode hebt behaald. Bij een verlies werkt de MKB-winstvrijstelling ook: zij vergroot dan het verlies met 13,31%, wat gunstig uitpakt voor de verliesverrekening. Ondernemers die voor hun activiteiten als resultaatgenieter worden aangemerkt in plaats van als ondernemer, hebben géén recht op de vrijstelling. Controleer jouw ondernemersstatus zorgvuldig via de officiële informatie op de Belastingdienst-website.

Wat heb je nodig vooraf?

Voordat je de vrijstelling kunt toepassen, moet je jouw fiscale winst over het belastingjaar hebben vastgesteld. Dat betekent dat je een volledige winst-en-verliesrekening nodig hebt, inclusief alle zakelijke inkomsten en aftrekbare kosten. Verzamel daarom de volgende stukken: een volledig overzicht van jouw omzet, een overzicht van alle zakelijke kosten met bijbehorende bonnen en facturen, je bankoverzichten over het hele boekjaar, en eventuele afschrijvingsoverzichten voor bedrijfsmiddelen. Heb je gebruik gemaakt van andere ondernemersaftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek of startersaftrek, dan heb je die berekeningen ook nodig omdat ze de grondslag voor de MKB-winstvrijstelling beïnvloeden.

De voorbereiding kan enige tijd kosten, zeker als je jouw administratie niet lopend bijhoudt. Zorg dat alle bonnen en facturen over het belastingjaar zijn gedigitaliseerd en gecategoriseerd. Als je boekhoudsoftware gebruikt, controleer dan of alle boekingen zijn afgerond en of het systeem een definitief rapport kan genereren. Heb je een boekhouder of accountant, geef hem of haar tijdig — minimaal vier tot zes weken voor de aangiefdeadline — de opdracht om de jaarrekening te verwerken. Een slordige of onvolledige administratie kan leiden tot een onjuiste winstberekening en daarmee een foutieve toepassing van de vrijstelling.

Stappenplan: zo doe je het

Stap 1 — Stel je fiscale winst vast. Bereken je winst door alle zakelijke inkomsten te verminderen met alle aftrekbare zakelijke kosten. Dit is de brutowinst vóór ondernemersaftrekposten. Gebruik hiervoor je definitieve winst-en-verliesrekening over het belastingjaar. Zorg dat afschrijvingen, privégebruik van zakelijke middelen en niet-aftrekbare kosten correct zijn verwerkt. Dit bedrag vormt het startpunt voor alle volgende berekeningen.

Stap 2 — Pas de ondernemersaftrek toe. Trek eventuele ondernemersaftrekposten af van je brutowinst. Denk aan de zelfstandigenaftrek (in 2025: € 2.470, in 2026 verlaagd naar € 900), de startersaftrek (€ 2.123 als je hier recht op hebt) en overige aftrekposten zoals de meewerkaftrek. De uitkomst is je winst ná ondernemersaftrek. Raadpleeg voor actuele bedragen altijd https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/inkomstenbelasting/mkb_winstvrijstelling/.

Stap 3 — Bereken de MKB-winstvrijstelling. Vermenigvuldig de winst ná ondernemersaftrek met 13,31%. Dit is het bedrag dat je mag aftrekken. Voorbeeld: bij een winst ná aftrek van € 50.000 bedraagt de vrijstelling € 6.655. Is er een verlies, dan vergroot de vrijstelling dat verlies met 13,31%. De berekening is eenvoudig, maar de grondslag moet correct zijn vastgesteld in stap 1 en 2.

Stap 4 — Verwerk de vrijstelling in je aangifte inkomstenbelasting. Log in op MijnBelastingdienst via DigiD en open het aangifteformulier inkomstenbelasting voor het betreffende jaar. Navigeer naar het onderdeel 'Winst uit onderneming'. Vul daar je fiscale winst en de van toepassing zijnde aftrekposten in. De aangifte-module berekent de MKB-winstvrijstelling in veel gevallen automatisch zodra je de juiste winstgegevens hebt ingevoerd. Controleer het berekende vrijstellingsbedrag handmatig aan de hand van jouw eigen berekening uit stap 3.

Stap 5 — Controleer en dien de aangifte in. Loop het volledig ingevulde formulier na. Controleer of de belastbare winst (winst minus ondernemersaftrek minus MKB-winstvrijstelling) correct is overgenomen in de berekening van het belastbare inkomen uit werk en woning. Kijk ook of er geen andere aftrekposten of heffingskortingen ontbreken. Als alles klopt, dien je de aangifte in via MijnBelastingdienst. Je ontvangt een bevestiging per e-mail of in je Berichtenbox. Bewaar die bevestiging en de bijbehorende berekeningen in je administratie.

Kosten en doorlooptijd

De MKB-winstvrijstelling zelf brengt geen directe kosten met zich mee: het is een wettelijke aftrekpost die je gratis kunt toepassen via de aangifte inkomstenbelasting. Wel kun je kosten maken voor de voorbereiding. Een boekhouder of belastingadviseur rekent voor het opstellen van de jaarrekening en de aangifte doorgaans tussen de € 500 en € 2.500, afhankelijk van de complexiteit van jouw onderneming en het uurtarief. Doe je de aangifte zelf, dan zijn de enige kosten jouw eigen tijd. Boekhoudsoftware kost gemiddeld € 20 tot € 80 per maand, maar dat zijn kosten voor de bredere administratie, niet specifiek voor de vrijstelling.

De Belastingdienst streeft ernaar de aanslag op te leggen binnen drie maanden nadat je de aangifte hebt ingediend, maar in de praktijk kan dit oplopen tot zes tot negen maanden, zeker als je aangifte complex is of geselecteerd wordt voor nader onderzoek. Heb je recht op een teruggave, dan wordt die doorgaans binnen enkele weken na het opleggen van de aanslag op je rekening bijgeschreven. Moet je bijbetalen, dan staat de uiterste betaaldatum op de aanslag vermeld; daar houd je minimaal zes weken de tijd voor.

Veelgemaakte fouten

Een van de meest voorkomende fouten is het berekenen van de MKB-winstvrijstelling over de brutowinst in plaats van over de winst ná ondernemersaftrek. Dit leidt tot een te hoge vrijstelling en kan resulteren in een naheffing of boete. Een tweede veelgemaakte fout is het vergeten van de vrijstelling bij een verliesjaar: ook dan moet je 13,31% toepassen, zodat het fiscale verlies correct en groter wordt vastgesteld, wat voordeel oplevert bij latere verliesverrekening. Verder vergeten sommige ondernemers dat zij ook bij een gebroken boekjaar of een jaar van starten of stoppen recht hebben op de vrijstelling, proportioneel over de behaalde winst. Tot slot gebruiken ondernemers soms verouderde percentages: het percentage van 13,31% geldt voor 2024 en 2025; controleer via https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/inkomstenbelasting/mkb_winstvrijstelling/ of dit percentage in 2026 ongewijzigd is.

Wat na afloop?

Na het indienen van je aangifte ontvang je van de Belastingdienst een voorlopige of definitieve aanslag inkomstenbelasting. Controleer die aanslag zorgvuldig en vergelijk de belastbare winst en het vrijstellingsbedrag met jouw eigen berekeningen. Ben je het niet eens met de aanslag, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken via MijnBelastingdienst. Bewaar jouw volledige administratie, inclusief de winst-en-verliesrekening, bonnen, facturen en de aangifte zelf, minimaal zeven jaar. Dit is de wettelijke bewaartermijn voor ondernemers. Houd er rekening mee dat je bij een voorlopige aanslag eventueel bijbetaalt of terugkrijgt, en dat je bij sterk wisselende winsten kunt overwegen een voorlopige aanslag aan te vragen om te voorkomen dat je aan het einde van het jaar een groot bedrag in één keer moet betalen.